Loading...

piątek, 10 kwietnia 2009

Luc de Clapiers markiz de Vauvenargues - pierwszy libertarianin?

Objęcie władzy przez młodego Ludwika XV (1726) dało nadzieję wielu myślicielom chcącym zliberalizować nieco monarchię absolutną stworzoną przez Ludwika XIV. Głównymi postaciami tego nurtu byli; markiz Rene d'Argenson i Voltaire.



Podobną jak d’Argenson, lub nawet głębszą, niechęć wobec wszechwładzy administracji królewskiej demonstrował bardzo chwalony przez Voltaire’a moralista Luc de Clapiers de Vauvenargues (1715–1747), autor zbioru „Uwagi i myśli” (Réflexions et maximes) z 1746 roku, a w nich takich sentencji jak: „Ci, którzy boją się ludzi, uwielbiają ustawy” (Ceux qui craignent les hommes aiment les lois) lub: „Kto żyje ze zwalczania wroga, zainteresowany jest tym, by wróg jak najdłużej istniał ”, co doskonale pokazuje źródło niedołęstwa wszystkich administracji.

U Vauvenarguesa widać także przejawy wczesno-liberalnego sprzeciwu wobec autorytetów: „Rady starców są jak zimowe słońca: oświecają, nie grzejąc”, co odpowiada Monteskiuszowskiemu przekonaniu zawartemu w jego „Listach Perskich”, że ministrami powinni być młodzi, a starcy jedynie doradcami . Clapiersa można by ochrzcić mianem pierwszego francuskiego libertarianina.


Vide: http://www.gourcez.com/pages/qoelet-images.htm

Po polsku ukazały się:

Luc de Clapiers de Vauvenargues, "Uwagi i Myśli", Studio Projektowe Visage Warszawa 1998.

Polecam!

Brak komentarzy: