Loading...

piątek, 16 lipca 2010

W hołdzie Stefanowi Zabieglikowi

Dnia 4 maja tego roku zmarł wybitny filozof i znawca Oświecenia i dziejów Szkocji Stefan Zabieglik (ur. 20 lipca 1945 w Radzicach Dużych)

Biogram (z wikipedii)

Absolwent studiów na kierunku matematyka na WSP w Gdańsku (1969). W 1978 roku otrzymał stopień doktora nauk humanistycznych na Wydziale Humanistycznym Uniwersytetu Gdańskiego za pracę Z dziejów pojęcia zdrowego rozsądku (promotor - prof. dr hab. Adam Synowiecki ). W 1999 r. Wydział Filozofii i Socjologii Uniwersytetu Warszawskiego nadał mu stopień doktora habilitowanego nauk humanistycznych na podstawie rozprawy Wiek doskonalenia. Z filozofii szkockiego oświecenia. . Od 1974 pracował na Politechnice Gdańskiej, gdzie prowadził zajęcia z kultury języka polskiego (dla wydziału ETI) oraz europejskiego dziedzictwa kulturowego i filozofii przyrody (dla wydziału ZiE)

Stefan Zabieglik od 1991 roku zajmował się filozofią, kulturą i historią Szkocji. W latach 1991 i 1993 przebywał na stażach naukowych w King’s College, Aberdeen University. Opublikował wiele artykułów naukowych i popularnonaukowych z zakresu tematyki szkockiej, a także książkę Zarys historii Szkocji do końca XVIII w. (Gdańsk 1993), pierwszą w języku polskim historię tego kraju. Wydana w 2000 r. Historia Szkocji stanowi poprawioną i poszerzoną wersję Zarysu...'. Napisał słowa piosenki Swiecą gwiazdy świecą z jedynego wydanego albumu zespołu Trzy Korony.



Stefan Zabieglik jako znawca Oświecenia:

Stefan Zabieglik udowodniał m.in tezę w Polsce ciągle mało słyszalną, choc na Zachodzie już przyjmowaną jako niemal oczywistą, że to szlachta, a nie mieszczaństwo dała pierwszy impuls myśli oświecenia i była pierwszym tej myśli odbiorcą. (uważa, że traktowanie oświecenia jako ideologii mieszczaństwa zyskującego coraz to nowe przywileje społeczne jest błędem i że francuskie oświecenie jest dzieckiem szlachty, vide: S. Zabieglik, Przeciwnicy absolutyzmu. Wolter, W: J. Staszewski (red.), Europa i świat w epoce oświeconego absolutyzmu, s. 111.).

Kolejny pogląd S. Zabieglika:

Zbieżność zjawiska jakim był wzrost zaufania liberalnych myślicieli politycznych po obu stronach Kanału La Manche do silnej władzy królewskiej w latach czterdziestych XVIII wieku (w 1740 roku na tron pruski wstępuje Fryderyk Wielki) - vide: S. Zabieglik, Przeciwnicy absolutyzmu. Wolter, W: J. Staszewski (red.), Europa i świat w epoce oświeconego absolutyzmu, s. 88-134.

Warto też przypomnieć kolejny pogląd S. Zabieglika, że nawet do umowy społecznej Hobbesa i Locke’a nawiązywano pierwotnie by uzasadnić, że władza absolutna jest najlepsza.

W biografii Smitha przybliżył obraz tego Szkota jako wielkiego wroga arystokracji i zwolennika rządów parlamentarnych, a więc jak na warunki Szkocji XVIII w. - radykała społecznego.

Śmierć Stefana Zabieglika jest dużą stratą dla badań nad XVIII wiekiem w naszym kraju.

Wybrana bibliografia:


* Zabieglik Stefan, Historia filozofii na tle cywilizacji europejskiej (do końca XVIII wieku), seria: Prace Wyższej Szkoły Finansów i Administracji w Sopocie, Nauki Społeczne t. 1, Fundacja na rzecz Polskich Związków Kredytowych, Sopot 2003
* Zabieglik Stefan, Adam Smith, Wiedza Powszechna, Warszawa 2003
* Zabieglik Stefan, Dbajmy o język! Poradnik nie tylko dla menedżerów, Scientific Publ. Group, Gdańsk 2004
* Zabieglik Stefan, Leksykon Szkocji – historia, polityka, nauka, kultura. Kanion.net, Zielona Góra 2008. 296 s. ISBN 978-83-926227

Brak komentarzy: