Loading...

piątek, 11 lutego 2011

1784 Immanuel Kant: "Co to jest oświecenie"

Immanuel Kant,
Co to jest oświecenie?
1784 Berlinische Monatschrift




„Oświecenie jest wyjściem człowieka z jego samozawinionego niemowlęctwa. Niemowlęctwo jest to niemożność posługiwania się swym rozumem, bez przewodnictwa drugich. Samozawinionym jest owo niemowlęctwo, jeśli przyczyną jego nie jest brak rozumu, lecz brak decyzji i odwagi posługiwania się nim bez kierownictwa drugich. Sapere aude! Miej odwagę posługiwania się swym własnym rozumem! Oto hasło Oświecenia.
Do tego oświecenia nie potrzeba jednak niczego innego prócz wolności, i to wolności najnieszkodliwszej ze wszystkiego, co objęte jest tą nazwą, mianowicie wolności czynienia zawsze publicznego użytku ze swego rozumu. Zawsze musi być wolno czynić publiczny użytek z rozumu, a on jedynie może ludziom przynieść oświecenia
Na pytanie: czy żyjemy obecnie w epoce oświeconej? Odpowiada się: nie - natomiast żyjemy w epoce oświecenia. Bardzo jeszcze wiele brakuje, by ludzie w obecnym stanie rzeczy [...] potrafili posługiwać się dobrze i niezawodnie swym rozumem, bez kierownictwa drugich. Istnieją jedynie wyraźne oznaki, że teraz mają przed sobą otwarte pole kształtowania się w tym kierunku i że stopniowo zmniejsza się liczba przeszkód w zdobyciu ogólnego oświecenia, czyli wyjścia ze stanu samozawinionego niemowlęctwa.


Brak komentarzy: